"Özbek ev işçisi virüs bulaştırıyor diye odaya kapatıldı"

Ev İşçileri Dayanışma Sendikası “Küresel Salgın Döneminde Çalışma Hakkı ve Diğer İnsan Hakları İhlalleri Bağlamında Ev İşçilerinin Karşılaştıkları Sorunlar Raporu”nu ev emekçilerinin pandemi döneminde yaşadığı sorunları gündeme getiriyor.

Bu içerik 34 kez okundu.
Advert

“Özbekistanlıyım...Karı koca yaşlı bir  çiftin yanında çalışıyorum iki buçuk senedir. Çalışma iznim yok. Çalıştığım iş  yerinde  yaşadığım önemli  bir  sorunu yazıyorum. 

"Oturma  iznini  almak  için  postaneye  gittim. Ayrıca otobüsle ya  da minibüsle  de değil çalıştığım yerin özel şoförüyle gidip geldiğim halde bize  virüs bulaştırırsın diye bir hafta boyunca odama  hapsedildim. 

"Hapisim devam  ediyor  yemeğimi  kapı önüne bırakıyorlar. Bu  duruma  dayanamıyorum. İşi bırakmayı düşünüyorum. Bırakmak   istediğimde neyle karşılaşacağımı bilmiyorum. Çok üzülüyorum, bir insana bu yapılmamalı...”

Ev işçisi 2, lise mezunu, mesleki tecrübe 2 buçuk yıl

“Herkes korkuyor, kimse bizi işe almıyor... Oğlum işe gidiyordu, oğlumun da işleri haftada üç güne düşürüldü... Bir makarna bile bulamadığımız günler oldu inanır mısınız?”

Ev işçisi

“Beslenemiyoruz...Nasıl sağlıklı beslenebiliriz... Paran varsa hayat var... ”

Ev  işçisi  17,  ilkokul  mezunu,  mesleki  tecrübe 10 yıl

 "Çalışmıyorum, kirayı, faturaları ödeyemiyoruz, sonumuz  ne  olacak...Karanlık günlerden  geçiyoruz... İşimiz  duaya kaldı...”

Ev  işçisi  15,  ilkokul  mezunu,  Mesleki tecrübe 30 yıl

Tanıklıklar, Ev İşçileri Dayanışma Sendikası’nın (Evid-Sen) “Küresel Salgın Döneminde Çalışma Hakkı ve Diğer İnsan Hakları İhlalleri Bağlamında Ev İşçilerinin Karşılaştıkları Sorunlar Raporu”ndan.

Rapor, sendikanın başkanı Gülhan Benli, ev emekçisi Arzu Çelebi ve raporun yazarlarından Ceyhun Güler’in katıldığı çevrimiçi toplantıyla kamuoyuna duyuruldu.

Ayrıca, sendika hem ev işçisi çalıştıran iş verenler,  hem de ev işçileri için bilgilendirme broşürleri hazırladı. Broşürler İngilizce ve Türkçe olarak yayınlandı. 

Kiralarını ödeyemediler

Raporda öne çıkanlar şöyle:

*Anket formunu yanıtlayan ev işçilerinin yüzde 56,8’i bu dönemde işten çıkarıldıklarını ifade etti.  

*Ev işçilerinin  yüzde 5,2’sinin ise salgın döneminde ücretsiz izne çıkarıldığı görüldü.

*Ev işçilerinin yüzde 70,4’ü kirasını ödeyemedi.

*Yaşılan verilerle de uyumlu şekilde salgın öncesinde kayıt-dışı ve düzensiz olarak çalışan ev işçileri, küresel  salgın  döneminde  işsizliğe ve gelir  kaybına ilişkin sorunlardan daha çok etkilendi.

*Araştırma katılımcıların yüzde 83,7’si sigortasız çalıştırıldıklarını belirtirken, sigortasız çalışanların büyük çoğunluğunun  gündüzlü  çalışan  ev  işçilerinden  oluştuğu  dikkat  çekiyor.

*Ayrıca anket  formunu  yanıtlayan  ev  işçilerinin  yüzde  68’i  hali  hazırda  işsiz  olduğunu  belirtti.

*Sağlık hakkına erişim de  ev  işçilerinin sıklıkla dile getirdikleri sorunlar arasında yer aldı.  

*Katılımcı ev  işçilerinin  çoğu  kayıt-dışı çalışmaları nedeniyle  sağlık güvencelerinin olmadığını  ve  bu nedenle  sağlık  hakkına  erişimde  sıkıntı  yaşadıklarını  ifade  etti. Araştırma  kapsamında anket formunu yanıtlayan ev işçilerinin yüzde 83,5’i yeterli ölçüde sağlık hakkına erişemediğini belirtti.

*Korona döneminde yüzde 83’ü kredi borcunu ödeyemedi ve yüzde 56’sı icra ile karşılaştı.

Rapor, uluslararası ve ulusal anlamda bu alanda çalışan sivil toplum örgütlerine de gönderildi. Ayrıca, rapor, kamu yöneticilerine de ulaştırılacak. 

TIKLAYIN – Raporun tamamını okuyun

TIKLAYIN - Raporun İngilizcesi'ni okuyun

“Yetkililerden somut adım bekliyoruz”

Sendika yöneticisi Gülhan Benli toplantıda şunları söyledi:

“Bakanlıklarla ve yetkililerle konuştuk sorunların çözülmesi için ancak yeterli adımlar atılmadı. Biz sendika olarak ev emekçilerinin sorunların çözülmesi için somut adımlar atılmasını istiyoruz.

"Önümüzdeki günlerde Aile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile görüşmek istiyoruz. Yerel yönetimlere ulaşıp onlarla konuşmak istiyoruz. Birlikte nasıl çözümler üretiriz? Bunları konuşmak ve adım atmak istiyoruz. Biz yapacağımız her girişimi yaptık artık somut adımlar atmak gerekiyor. Bu adımları yöneticilerden bekliyoruz. Bunu ancak hep birlikte yapabiliriz.”

Ev emekçisi: “Çöp kutusu değiliz, iş güvencesi istiyoruz”

Toplantıda konuşan ev emekçisi Arzu Çelebi de şunları söyledi:

“Biz ev işçileri olarak çalışma hakkımızı kullanırken haklarımızdan yararlanamıyoruz. Yasal desteğe ihtiyacımız var. Biz bir çöp kutusuyuz, eşyayız gibi davranıyorlar.

"Çalıştığımız yerlerde iftira atıyorlar. Benim gibi birçok örnek var. Sesimizi duyuramıyoruz. Yasal haklarımız var. Bizim de işçi olduğumuzun kabul edilmesi gerekir. Bizim de haklarımızın verilmesini istiyoruz. 35 yıldır ben bu mesleği yapıyorum ama hiçbir garantim yok.

"Bizim işçi olduğumuzu kabul ederlerse önümüzdeki gelecek nesiller daha da rahat edecek. Biz de hemşireler, doktorlar gibi, bir meslek olarak tanınmasını istiyoruz. Benim sigortam yok yeşil kartım var. Ben sağlık sorunumu böyle çözdüm ama çözemeyen binlerce ev emekçisi var.”

 

Raporun yöntemi

Rapor'un ilk bölümünde gerek literatür taraması gerekse bilgi ve belge tarama tekniğiyle insan hakları içinde yer alan çalışma hakkı ile araştırma kapsamında elde edilen bulgular arasında bağlam itibariyle gerekli ilişki kuruldu.

Bu doğrultuda bir yandan çalışma hakkının temel ulusal ve uluslararası dayanakları üzerinde durulurken diğer yandan ev işçilerinin mevcut durumlarına ilişkin hem ulusal hem de uluslararası bir analiz çabasına girildi.

Ayrıca Evid-Sen tarafından düzenlenen uluslararası Webinar'dan elde edilen bilgiler doğrultusunda ev işçilerinin salgın döneminde yaşadıkları sorunlara ilişkin küresel bir durum serimlemesi de gerçekleştirildi.

Rapor'un ikinci bölümünde ise alanda elde edilen nitel ve nicel bulgular belirli bir bütünlük içerisinde anlaşılır bir şekilde ortaya konulmaya ve tartışılmaya çalışıldı.

Bu kapsamda ev işçilerinin Türkiye'de yoğun olarak istihdam edildikleri İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve Adana'dan ev işçileri ile iletişime geçildi.

Kısacası bu Rapor aracılığıyla, emekleri çoğu zaman görünmez, değersiz, kırılgan ve güvencesiz kılınan Türkiye'deki ev işçilerinin küresel salgın sürecindeki sorunları ve bu sorunlarla bağlantılı şekilde ortaya çıkan hak ihlalleri üzerinde duruldu.

Anket formunu yanıtlayan ev işçilerinin araştırmaya yoğunluk sırasına göre İstanbul, Bursa, İzmir, Ankara, Antalya ve Adana'dan katılım sağladıkları görüldü. Katılımcıların tamamı kadın ev işçilerinden oluşurken, yüzde 24,5'i 21-34 yaş, yüzde 34,1'i 35-44 yaş, yüzde 22,6'sı 45-54 yaş, yüzde 10,7'si 55-64 yaş aralığında.

Araştırmaya katılan ev işçilerinin yüzde 20,1'i okuryazar, yüzde 28,6'sı ilkokul, yüzde 24'ü ortaokul ve yüzde 22,3'ü lise düzeyinde eğitim almış ve yüzde 64'ü evli olduğunu belirtti.

Soru formuna cevap verenlerin yüzde 63'ü yatılı çalışan ev işçilerinden oluşurken, yüzde 12,6'sı gündüzlü tam zamanlı ve yüzde 24,3'ü ise gündüzlü yarı zamanlı veya düzensiz olarak çalışan ev işçilerinden oluştu.

 


KAYNAK : BİANET

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
Dağlık Karabağ'da 1 Azerbaycan askeri şehit oldu
Dağlık Karabağ'da 1 Azerbaycan askeri şehit oldu
Kıbrıs'ta şiddetli deprem
Kıbrıs'ta şiddetli deprem