JELTOKSAN OLAYLARI VE KAZAKİSTAN
Okan YETGİN

JELTOKSAN OLAYLARI VE KAZAKİSTAN

Bu içerik 387 kez okundu.
Advert

Ulu bozkırın çocukları bundan 28 yıl evvel 16 Aralık 1991 tarihinde Sovyetlerin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazandı. Kazakistan'ın kutlu bağımsızlığını tanıyan ilk ülke ise Türkiye Cumhuriyeti oldu. İki devlet arasındaki diplomatik ilişkiler ise 2 Mart 1992 tarihinde başladı. 

 

Türkiye Kazakistan'ın kuruluşundan bu yana iki devlet arasında birçok anlaşmaya ve protokollere imza atılarak iki devlet arasındaki ilişkiler gelişti. Her iki ülkeninde ortak geçmişe sahip olması bu ilişkilerin gelişmesinde önemli rol oynadı. Kazakistan bugün Türkistan coğrafyasında hatrı sayılır bir ülke konumundadır. Gerek Türk Keneşinin kurucu üyelerinden olması gerekse TÜRKSOY topluluğunda yer alması Türkiye ile Kazakistan'ın dostluğunu pekiştirmiştir. Aynı zamanda Sovyetlerin dağılması ile yine Sovyetlerden ayrılan devletlerin kurduğu Bağımsız Devletler Topluluğunun bir üyesi olması bölge coğrafyası için önemli bir konuma sahip olmasını sağlamıştır. 

Şimdi Kazakistan'ın bağımsızlığını kazanmasındaki en önemli olaylardan biri olan ve Sovyetlerin dağılma sinyalleri verdiği JELTOKSAN olaylarına değinmekkte fayda vardır. 

Olayların başlamasında en önemli faktör Kazak halkının kendilerinden olmayan yani Kazak kökenli olmayan Rus asıllı Genandi Kolbin'in Kazak sovyetinin başına getirilmek istenmesidir diyebiliriz. 16 Aralık 1986 tarihinde Gorbaçov'un Kazak siyesetçilerin yükselişini farketmesi ile birlikte bunun önüne geçmek için kimi kaynaklarda Rus asıllı kimi kaynaklarda ise Çuvaş asıllı Genandi Kolbin'i Kazakistan'ın başına ataması ile birlikte buna karşı ses olarak çıkan bir grup öğrencinin Kazakistan'a Kazak başkan isteriz diyerek Brejnev meydanında eylem yapması ile başladı. Başlangıçta 200-300 kişi ile başlayan itirazlar 17 Aralık günü büyük kitleler tarafından protesto edilmesiyle birlikte Sovyet güçleri olan OMON birliklerinin olaylara set müdahalesi ile barışçıl başlayan bu olaylar kanlı bir şekilde bastırılmaya çalışıldı. OMON güçlerinin Brejnev meydanında toplanan kalabalığa sert müdahalesi sonrasında olaylar Kazakistan'ın ÇİMKEN, TALDIKORGAN ve KARAGANDI şehirlerine sıçradı. Yaşanan bu olaylar sonucunda birçok Kazak genci hayatını kaybetti bir kısmı ise tutuklanarak hapishanelerde moskof zulmü ile can verdi. 

JELTOKSAN olaylarında Kazak gençleri tarafından verilen bu mücadele yaşanan bu olaydan 200-20 yıl kadar önce verilen SIRIMBATIR, TİLENCEBEY SULTANARINGAZİ İSATAY TAYMAN tarafından verilen mücadele SULTAN KENESARIKASIMOĞLU tarafından verilen Kazak devletini yaşatma mücadelesinden farkı yoktur. 

 

JELTOKSAN olayları Kazak hanlığının sona ermesinden bu yana Kazak halkının esir düştüğü günlerden bugünlere dek içlerinde yanan bağımsızlık ve özgürlük alevinin sönmediğinin en açık kanıtıdır. JELTOKSAN olayları ALAŞ ORDA'nın özgürlük için verdiği mücadeleden bir farkı yoktur. 16 ARALIK 1991 günü Kazakistan'ın bağımsızlığınöı ilan etmesiyle birlikte Kazak halkının mücadesi bağımsızlıklarını kazanması ile taçlandı. 

Yazımı ise JELTOKSAN olaylarının bir kahramanı olan ve bu olaylar sonucunda Sovyetler tarafından tutuklanan ve gördüğü işkenceler nedeni ile Sovyet zindanlarında hayatını kaybeden Qairat RYSQULBEKOV'u anmadan geçemeyeceğim. Ruhun şad mekanın cennet olsun ulu bozkırın kahraman evladı. 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
Ermeni ordusunun 54 askeri daha YOK EDİLDİ
Ermeni ordusunun 54 askeri daha YOK EDİLDİ
Azerbyacan ordusu ermenistana ait S-300 uçaksavar füze sistemi imha etti
Azerbyacan ordusu ermenistana ait S-300 uçaksavar füze sistemi imha etti